NOVEC 1230 Gazlı Söndürme Sistemi (FK-5-1-12)
Geleceğin yangın güvenliği standardı: Küresel ısınma potansiyeli 1 olan, ozon tüketme potansiyeli sıfır (ODP=0) olan, insan sağlığı güvenlik marjı en yüksek ve F-Gaz kısıtlamalarından muaf temiz söndürücü ajan.
GWP=1 ÇEVRE DOSTU · 10 SANİYE HIZLI BOŞALMA · NFPA 2001
Sisteme Genel Bakış ve Koruma Prensibi
NOVEC 1230 (kimyasal tanımlamasıyla FK-5-1-12 - Dodecafluoro-2-methylpentan-3-one), 3M tarafından geliştirilen ve yangın koruma teknolojisinde devrim yaratan yeni nesil floroketon ajanıdır. Sıvı halde depolanan ancak nozullardan boşaldığı mikro-saniyelerde tamamen gaza dönüşen bu ajan, ortamdaki ısıyı emerek alevi moleküler düzeyde soğurur.
Geleneksel halon alternatiflerine kıyasla atmosferik ömrü sadece 5 gündür ve küresel ısınma potansiyeli (GWP) 1'dir. Bu özellikleri sayesinde Avrupa Birliği F-Gaz (Florlu Sera Gazları) regülasyonları ve Montreal Protokolü kısıtlamalarından tamamen muaftır. FM200 ile teknik karşılaştırma detayları için Novec 1230 ve FM200 farkı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Elektriksel yalıtkanlığı, kalıntı bırakmaması ve özellikle insan sağlığı güvenlik marjının (Tasarım konsantrasyonu %4.5 ile NOAEL %10 arasındaki devasa fark) sektördeki en yüksek seviyede olması, Novec 1230'u modern veri merkezleri, arşivler ve finansal operasyon merkezleri için bir numaralı tercih haline getirmiştir.
Nasıl Çalışır? — 4 Aşamalı Müdahale Döngüsü
Çapraz kombine duman, sıcaklık sensörleri veya yüksek duyarlıklı hava çekmeli lazer dedektörler mikro partikülleri tespit eder.
Algılama santrali sesli-ışıklı uyarıları aktive eder, havalandırma damperlerini kapatır ve standart tahliye süresini işletir.
Silindirdeki sıvı ajan basınçlı azot itkisiyle boru hattına girer; nozul çıkışında anında buharlaşarak 10 saniyede hacme yayılır.
Yangın enerjisi hızla emilir, sıcaklık tutuşma noktasının altına iner; geride en ufak nem, leke veya tortu kalmaz.
Teknik Özellikler ve Tasarım Parametreleri
Öne Çıkan Avantajlar
- Küresel ısınma potansiyeli GWP=1 ve ODP=0 ile gezegenin en çevre dostu temiz gazıdır.
- Tasarım konsantrasyonu (%4.5-5.9) ile toksisite eşiği (%10 NOAEL) arasında %80'in üzerinde benzersiz güvenlik marjı sunar.
- AB F-Gaz kotalarından etkilenmez; dolum ve kullanım yasaklarına maruz kalmaz.
- Sıvı depolandığı için deniz aşırı veya hava kargo sevkiyatı son derece güvenli ve kolaydır.
- İletken değildir; aktif çalışan sunucular, blade kabinler ve network cihazlarında hasarsız koruma sağlar.
- NFPA 2001, EN 15004-2 ve VdS akreditasyonlarına tam uyumludur.
Kritik Uygulama Alanları
Uluslararası Standartlar & Mühendislik Desteğimiz
Fenix Yangın bünyesinde tasarlanan her sistem, uluslararası can ve mal güvenliği normlarına %100 uyumlulukla projelendirilir.
- NFPA 2001 — Standard on Clean Agent Fire Extinguishing Systems
- ISO 14520-5 (Gaseous fire-extinguishing systems – FK-5-1-12)
- EN 15004-2 (Fixed firefighting systems – FK-5-1-12)
- UL (Underwriters Laboratories) Listing & FM Approval
- VdS 2380 / VdS 2381 Temiz Gaz Yangın Söndürme Kuralları
- T.C. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
Novec 1230 ve FK-5-1-12: 3M Sonrası Süreç ve Mevcut Sistemlerin Durumu
MÜHENDİSLİK BİLGİLENDİRMESİ: 3M ÇIKIŞI VE KİMYASAL AJAN DEVAMLILIĞI
3M şirketi, 2025 yılı sonu itibarıyla PFAS bileşikleri üretimi konusundaki küresel takvimi doğrultusunda "Novec 1230" ticari markalı ajanın üretimini sonlandırmıştır. Bu gelişme, sektörde bazı kafa karışıklıklarına yol açsa da mühendislik standartları açısından net ve güvenceli bir çerçeveye sahiptir.
| Konu | Teknik Gerçek & Düzenleme | Tesis İşletmecisine Etkisi |
|---|---|---|
| Ticari Marka vs. Standart Ajan | "Novec 1230" 3M'in tescilli ticari markasıdır. NFPA 2001 ve ISO 14520 standartlarında tanımlanan yangın söndürme ajanı ise floroketon sınıfındaki FK-5-1-12 kimyasal molekülüdür. | Standartlar ve yangın yönetmelikleri marka bazlı değil, ajan formülasyonu (FK-5-1-12) bazlı onay verir. |
| Mevcut Kurulu Sistemler | Halihazırda tesislerinizde çalışmakta olan Novec 1230 sistemleri geçerliliğini ve yangın koruma işlevini tam olarak korumaktadır. | Sistemlerin değiştirilmesi veya sökülmesi kesinlikle gerekmez. BYKHY ve uluslararası denetimlerde tam geçerlidir. |
| Yeniden Dolum & Bakım | Olası bir yangın boşalması veya periyodik silindir testinde, küresel ölçekte akredite (UL listeli ve FM onaylı) alternatif üreticiler tarafından sağlanan FK-5-1-12 molekülü ile dolum yapılabilmektedir. | Fenix Yangın onaylı dolum istasyonumuzda FK-5-1-12 gaz dolumu ve periyodik hidrostatik test hizmeti kesintisiz sağlanmaktadır. |
| Yeni Tesis Tasarımları | Sıfır ODP, 1 GWP ve 5 günlük kısa atmosferik ömür avantajları yeni projelerde FK-5-1-12 teknolojisiyle aynen devam etmektedir. | Yeni veri merkezi ve endüstriyel projelerde onaylı temiz gaz çözümü olarak güvenle projelendirilebilir. |
Mevcut Novec 1230 tesisatınızın basınç kontrolü, seviye tespiti veya dolum planlaması için teknik servis ekibimizle görüşebilirsiniz.
Novec 1230 Basınç Sınıfları (25 / 42 / 50 Bar) ve Maliyet Parametreleri
Novec 1230 (FK-5-1-12) oda sıcaklığında sıvı fazda depolandığından, azot (N2) süper-basınçlandırma seviyesinin doğru seçilmesi hem boru tesisat maliyetini hem de 10 saniyelik homojen buharlaşma performansını doğrudan etkiler:
| Mühendislik Parametresi | Teknik Tasarım Karşılığı | Proje Bütçesine ve Performansa Etkisi |
|---|---|---|
| 1. 25 Bar Basınç Sınıfı | Silindirin korunan odanın hemen içinde veya bitişiğinde konumlandığı standart mimari. | En ekonomik vana/silindir maliyetini sunar; boru mesafesi kısa mahaller (server odası, UPS) için idealdir. |
| 2. 42 Bar ve 50 Bar Sınıfı | Yüksek azot itme basıncı ile uzun boru hatları ve çok katlı dikey yükselmeler. | Merkezi silindir odasından seçici vanalarla birden fazla mahali koruyarak toplam tüp sayısını azaltır. |
| 3. Mahal Hacmi ve Konsantrasyon | Sınıf A için %4.2–%5.3, Sınıf C (elektriksel) için %4.5–%5.6 tasarım yoğunluğu (NFPA 2001). | Gereken net FK-5-1-12 sıvı ağırlığını (kg) ve silindir litre kapasitesini (40L–180L) belirler. |
| 4. Yeşil Bina & F-Gaz Uyumu | ODP = 0, GWP < 1 ve 5 günlük atmosferik ömür (Kigali / AB F-Gaz kısıtlamalarından muaf). | LEED ve BREEAM sertifikalı projelerde karbon vergisi veya gaz değişim (phase-down) maliyeti yaratmaz. |
| 5. Oda Sızdırmazlığı (Door Fan) | Ağır molekül yapısı nedeniyle taban kotundaki sızıntıların Door Fan testi ile ölçülmesi. | Boşalan ajanın 10 dakika odada kalmasını garanti eder; uluslararası sigorta (FM Global) kabul şartıdır. |
| 6. Algılama ve Otomasyon | VESDA hava çekmeli lazer dedektörler veya çapraz zon optik algılama ve yangın algılama ve söndürme kontrol paneli ile damper otomasyonu. | Yanlış deşarj riskini sıfırlar; BYKHY Madde 95–98 ve itfaiye ruhsat onayını tamamlar. |
Gerçek Saha Uygulamalarımız (Novec 1230 Vaka Analizleri)
Baykar Teknoloji — Novec 1230 Gazlı Yangın Söndürme Sistemleri Projelendirme ve Teslimatı
Milli havacılık ve savunma teknolojisi öncüsü Baykar Teknoloji tesislerindeki yüksek güvenlikli teknik hacimler için Novec 1230 (FK-5-1-12) temiz gazlı yangın söndürme sistemleri mühendislik projelendirmesi ve kurulumu tarafımızca yapılarak teslim edilmiştir.
Kritik teknoloji ve elektronik altyapıyı kalıntı bırakmadan koruyan ikiz FK-5-1-12 silindir bataryası; pirinç çekvalfli esnek yüksek basınç hortumları, kırmızı SCH 40 kollektör manifoldu ve hidrolik proje hesaplamaları ile NFPA 2001 standardına uygun devreye alınmıştır.
Saha Mühendislik ve Uygulama Akışı (İnfografik Süreç Özeti)
T.C. Dışişleri Bakanlığı — Server Odası Novec 1230 Gazlı Yangın Söndürme Sistemi
T.C. Dışişleri Bakanlığı bünyesinde 7/24 kesintisiz hizmet veren kritik server (sunucu) odası için; aktif bilişim kabinetlerine ve optik ağ donanımlarına zarar vermeyen, yalıtkan ve kalıntısızlı Novec 1230 (FK-5-1-12) gazlı yangın söndürme sistemi tesis edilmiştir.
NFPA 2001 ve TS EN 15004-2 standartlarına göre akredite hidrolik hesaplamalar ve izometrik borulama projeleri çizilmiş; montaj sonrasında gazın odada minimum 10 dakika tutunabildiğini doğrulayan Door Fan (Oda Sızdırmazlık) Testi yapılarak sistem aktif teslim edilmiştir.
Saha Mühendislik ve Uygulama Akışı (İnfografik Süreç Özeti)
Bomonti Hilton Otel — Novec 1230 Hidrostatik Test ve Sertifikalı Gaz Dolumu
İstanbul'un önde gelen turizm ve kongre merkezlerinden Bomonti Hilton Otel bünyesinde bulunan Novec 1230 (FK-5-1-12) gazlı söndürme sistemlerine ait silindirlerin akredite hidrostatik testleri ve sertifikalı Novec 1230 gaz dolumu yapılarak teslim edilmiştir.
TSE-HYB standartlarında yürütülen periyodik bakım ve yenileme sürecinde; silindirlerin saha sökümü, yüksek basınçlı su ceketli mukavemet testi, vana O-ring/conta değişimleri, kuru azot (N₂) basınçlandırması ve yeniden kollektör montajı eksiksiz tamamlanmıştır.
Saha Mühendislik ve Uygulama Akışı (İnfografik Süreç Özeti)
Tüm tamamlanan 8 gerçek saha projemizi ve infografik vaka analizlerimizi inceleyin →
Alternatif & Tamamlayıcı Sistemler
Sıkça Sorulan Sorular
+ Novec 1230 ile FM200 arasındaki temel fark nedir?
Her iki sistem de yangını 10 saniyede söndürür ve kalıntı bırakmaz. Ancak Novec 1230'un küresel ısınma potansiyeli GWP=1 iken, FM200'ün GWP değeri 3220'dir. Ayrıca Novec 1230'un insan sağlığı güvenlik marjı (%80'e varan tolerans) çok daha yüksektir ve F-Gaz kısıtlamalarından tamamen muaftır.
+ Novec 1230 sıvıdır, nasıl oluyor da elektronik aksama zarar vermiyor?
Novec 1230 oda sıcaklığında sıvı formdadır ancak kaynama noktası sadece 49.2°C'dir. Basınç altında nozullardan ortama püskürtüldüğü an saniyeden kısa sürede tamamen buharlaşarak gaz fazına geçer. Nemsiz ve iletkensiz olduğu için cihazlara zarar vermez.
+ Novec 1230 sistem tasarımı için hidrolik hesap şart mıdır?
Kesinlikle şarttır. Ajanın 10 saniye içinde tüm nozullara eşit ve homojen dağılması, nozul çıkış basıncının buharlaşmayı garanti edecek limitlerde kalması yalnızca onaylı hidrolik hesap yazılımlarıyla (VdS/UL onaylı) doğrulanabilir.
+ Mevcut Halon veya FM200 sistemi Novec 1230'a dönüştürülebilir mi?
Birçok tesiste borulama altyapısı uygun hidrolik adaptasyon ve nozul revizyonu yapılarak Novec 1230 sistemine başarıyla dönüştürülebilmektedir (Retrofit). Fenix Yangın mühendisleri projenizin mevcut boru çaplarını simüle ederek uygunluğunu raporlar.