CO₂ Gazlı Yangın Söndürme Sistemi (Karbondioksit)
Ağır sanayi, trafo merkezleri, türbin kabinleri ve endüstriyel makine hacimlerinde oksijeni hızla boğarak ve yüzeyi şok soğutarak derin alevlenmeleri söndüren kanıtlanmış endüstriyel teknoloji.
DERİN YANGIN BOĞMA · NFPA 12 & EN 12094 ONAYLI · KANITLANMIŞ GÜÇ
Sisteme Genel Bakış ve Koruma Prensibi
Karbondioksit (CO₂), yangın söndürme teknolojisinde yüz yılı aşkın süredir en güvenilir ve en yaygın kullanılan gazlı söndürücüdür. Renksiz, kokusuz ve havadan yaklaşık 1.5 kat daha ağır bir gaz olan CO₂, yangın mahalline boşaltıldığında ortamdaki havanın yerini alarak oksijen konsantrasyonunu yanmayı desteklemeyecek seviyelere (genellikle %15'in altına) düşürür.
Söndürme etkisinin bir diğer kritik ayağı ise güçlü soğutma kapasitesidir. Silindir çıkışında basıncın aniden düşmesiyle kuru buz parçacıkları ve çok soğuk gaz fazına dönüşen CO₂, sıcak makine parçalarını ve korlaşmış yanıcı maddeleri şok soğutmaya tabi tutarak yangının yeniden tutuşmasını (re-ignition) engeller.
CO₂ sistemleri oksijeni düşürdüğü için kural olarak İNSANSIZ MAHALLERDE uygulanır. İnsan girişinin olabileceği trafo ve jeneratör hacimlerinde, endüstriyel tesislerde ve gemi ve tekne uygulamaları dahil makine dairelerinde Fenix Yangın olarak zorunlu mekanik kilit (pneumatic lockout valve), kokulandırma aparatı, pnömatik gecikme mekanizmaları ve çift kademeli flaşörlü sirenlerle en üst düzey personel güvenliği protokollerini uyguluyoruz.
Nasıl Çalışır? — 4 Aşamalı Müdahale Döngüsü
UV/IR alev dedektörleri, termal kamera entegrasyonu veya yüksek sıcaklık algılama hatları alevlenmeyi saniyeler içinde yakalar; sistem yangın algılama ve söndürme kontrol paneli üzerinden tahliye senaryosunu devreye sokar.
Yüksek sesli sirenler çalar, tahliye gecikmesi (30-60 sn) başlar ve pnömatik koku vanası aktifleşerek kokusuz gaza uyarıcı koku ekler.
50-60 bar çalışma basıncındaki silindir grubu korozyona dayanıklı çelik borular ve özel yönlendirici nozullarla hacme hızla basılır.
Oksijen seviyesi hızla boğulur, yüzey sıcaklığı sert şekilde düşürülerek derin yanmalar dahi saniyeler içinde tamamen sonlandırılır.
Teknik Özellikler ve Tasarım Parametreleri
Öne Çıkan Avantajlar
- Oksijen konsantrasyonunu anında düşürerek en inatçı endüstriyel alevleri bile derinden boğar.
- Katı yüzeyleri ve kızgın metalleri hızla soğutarak yeniden tutuşma riskini ortadan kaldırır.
- Elektriksel iletkenliği yoktur; yüksek voltajlı trafolarda güvenle kullanılır.
- Dünyanın her yerinde kolayca ve çok düşük maliyetle yeniden doldurulabilir.
- Boşalma sonrası hiçbir kimyasal veya aşındırıcı artık bırakmaz; üretim makinelerini kirletmez.
- NFPA 12 ve EN 12094 normlarında zorunlu tüm pnömatik emniyet kilitlerine sahiptir.
Kritik Uygulama Alanları
Uluslararası Standartlar & Mühendislik Desteğimiz
Fenix Yangın bünyesinde tasarlanan her sistem, uluslararası can ve mal güvenliği normlarına %100 uyumlulukla projelendirilir.
- NFPA 12 — Standard on Carbon Dioxide Extinguishing Systems
- EN 12094 (Fixed firefighting systems - Components for gas extinguishing systems)
- ISO 6183 (Fire protection equipment - Carbon dioxide extinguishing systems)
- TSE EN 12094 Serisi Türk Standartları
- T.C. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Hükümleri
- CE Basınçlı Ekipmanlar Direktifi (PED 2014/68/EU)
CO₂ Tasarım Konsantrasyonu (%34–%62) ve Sistem Maliyet Parametreleri
Karbondioksit (CO2) gazlı söndürme sistemlerinde proje maliyeti ve silindir adedi; korunan endüstriyel tehlikenin yüzeysel mi yoksa derin (içten yanmalı) mi olduğuna ve seçilen uygulama mimarisine (Toplam Hacim Basma vs. Lokal Püskürtme) göre NFPA 12 standartlarıyla belirlenir:
| Uygulama & Tehlike Sınıfı | Tasarım Konsantrasyonu & Faktör | Mühendislik Kapsamı ve Maliyet Etkisi |
|---|---|---|
| Yüzeysel Yangınlar (Sınıf B / Yanıcı Sıvı) | Minimum %34 Hacimsel (~0.80 – 1.00 kg/m³) | Boya kabinleri, yanıcı sıvı depoları ve jeneratör odaları; 1 dakika içinde tam boşalma sağlayacak nozul ve boru çapı. |
| Kablo Galerileri & Elektrik Hücreleri | Minimum %50 Hacimsel (~1.35 kg/m³) | Yüksek gerilim (OG) hücreleri, trafo odaları ve kablo tünelleri; 20 dakika konsantrasyon tutma süresi gerektirir. |
| Derin (Deep-Seated) Yangınlar | %62 – %75 Hacimsel (~2.00+ kg/m³) | Yağlı talaş depoları, tekstil/kağıt balya alanları ve toz toplayıcı siklonlar; en yüksek silindir kapasitesi gerektiren sınıftır. |
| Lokal Uygulama (Local Application) | Hacimden Bağımsız Nozul Debi Hesabı (30 sn Sıvı Faz) | Açık haddehane tezgahları, matbaa baskı makineleri ve su verme yağ tankları; duvar kapatması gerektirmeden doğrudan alev üstüne püskürtme. |
| Sürekli Tartım & Seçici Vana | 45 kg (67 L) Dikişsiz Silindir + Tartım Kolu | Çoklu trafo odalarında seçici (yönlendirme) vanaları kullanılarak tek bir merkezi tüp bataryası ile maliyet %40–%60 optimize edilir. |
| Zorunlu İSG Güvenlik Paketi | Pnömatik Gecikme + Siren + Koku Kapsülü + Lock-Out | İnsansız mahallerde bakım personeli güvenliği için İSG mevzuatı ve kurumsal sigorta denetimlerinde zorunlu tutulan güvenlik donanımı. |
Gerçek Saha Uygulamamız (CO₂ Vaka Analizi)
ELK Motor Fabrikası (Tekirdağ) — Karbondioksitli (CO₂) Yangın Söndürme Sistemi Projelendirme ve Kurulumu
Tekirdağ'da elektrikli motorlar üreten ELK Motor tesislerindeki yüksek riskli üretim ve teknik mahaller için NFPA 12 standardına uygun Karbondioksitli (CO₂) yangın söndürme sistemleri projelendirmesi yapılarak çalışır durumda teslim edilmiştir.
Trafo, yüksek gerilim ve endüstriyel proses yangınlarında derinlemesine boğma sağlayan sistem; 5 adet yüksek basınçlı (58 Bar) ana CO₂ silindiri, pilot tetikleme tüpü, söndürme kontrol panosu ve sesli/ışıklı ikaz flaşörleriyle devreye alınmıştır.
Saha Mühendislik ve Uygulama Akışı (İnfografik Süreç Özeti)
Tüm tamamlanan 8 gerçek saha projemizi ve infografik vaka analizlerimizi inceleyin →
Alternatif & Tamamlayıcı Sistemler
Sıkça Sorulan Sorular
+ CO₂ gazlı söndürme sistemleri insan bulunan odalarda kullanılabilir mi?
Hayır. CO₂ söndürme prensibi oksijen oranını %15'in altına düşürdüğü için insanlar için asfiksi (boğulma) riski oluşturur. Bu nedenle yalnızca insanların sürekli bulunmadığı mahallerde uygulanır. Mahale servis personeli girdiğinde sistemi mekanik olarak kilitleyen Lockout Valve tertibatı zorunludur.
+ Lokal uygulama (Local Application) ile Toplam Hacim (Total Flooding) farkı nedir?
Toplam Hacim korumasında tüm oda sınırları hesaplanarak gaz odaya basılır. Lokal uygulamada ise oda açık veya çok büyük olsa dahi sadece tehlike yaratan belirli bir makine, daldırma tankı veya trafo hedeflenerek doğrudan ekipmanın üzerine nozullarla gaz püskürtülür.
+ CO₂ gazı boşaldıktan sonra gaz tüpleri nasıl ve nerede doldurulur?
CO₂ gazı sanayide en yaygın bulunan gazdır. Fenix Yangın dolum ve test istasyonunda boşalan tüpler çok hızlı bir şekilde tartılarak sertifikalı dolumu gerçekleştirilir ve tesisinize teslim edilir.
+ Karbondioksit sisteminde silindir ağırlık kontrolü nasıl yapılır?
CO₂ silindirlerinde gaz sıvı halde bulunduğundan manometre basıncı gaz miktarını doğrudan göstermez. Gaz miktarının kontrolü hassas mekanik tartım sistemleri veya Fenix Yangın'ın uyguladığı ultrasonik sıvı seviye ölçüm cihazlarıyla gerçekleştirilir.